แนวปฏิบัติที่ดีสำหรับคณะกรรมการ ในการกำกับดูแลวัฒนธรรมองค์กร

วัฒนธรรมองค์⁠กร หรือ Organizational Culture ถือเป็นหัวใจของการขับเคลื่อนธุรกิจให้ประสบความสำเร็จ วัฒนธรรมองค์⁠กรที่เข้มแข็งสะท้อนผ่านทัศนคติ รูปแบบการดำเนินงาน และสื่อสารผ่านความสัมพันธ์กับผู้มีส่วนได้เสีย

การมีวัฒนธรรมองค์⁠กรที่ดีถือเป็นสินทรัพย์ที่มีค่าขององค์⁠กร เนื่องจากมีอิทธิพลต่อการขับเคลื่อนการดำเนินกลยุทธ์ทางธุรกิจไปสู่เป้าหมายขององค์⁠กรที่สามารถสร้างความได้เปรียบในการแข่งขัน ทำให้ธุรกิจเติบโตได้ในระยะยาว เช่น บางกรณีที่บริษัทต้องการเปลี่ยนรูปแบบการทำธุรกิจเพื่อสร้างแหล่งรายได้ใหม่ หากบริษัทไม่มีวัฒนธรรมองค์⁠กรที่เข้มแข็งรองรับและสนับสนุน การปรับเปลี่ยนดังกล่าวอาจมีอุปสรรคหรือไม่ประสบความสำเร็จ เนื่องจากบุคลากรไม่มีแรงบันดาลใจในการปฏิบัติตาม หรือในบางกรณีที่บริษัทมีการสร้างค่านิยมในการปฏิบัติตามจริยธรรมและจรรยาบรรณในการดำเนินธุรกิจอย่างเคร่งครัด ก็จะทำให้บุคลากรในทุกส่วนงานของบริษัทดำเนินงานอย่างโปร่งใส นอกจากนี้ วัฒนธรรมองค์⁠กรที่เข้มแข็งย่อมทำให้พนักงานมีความภาคภูมิใจ มีความจงรักภักดีและไว้วางใจองค์⁠กร และจะเป็นแรงจูงใจสำคัญในการดึงดูดพนักงานที่มีความสามารถให้เข้ามาร่วมงาน

“แนวปฏิบัติที่ดีสำหรับคณะกรรมการในการกำกับ⁠ดูแลวัฒนธรรมองค์⁠กร” มุ่งเน้นบทบาทของคณะกรรมการเกี่ยวกับวัฒนธรรมองค์⁠กรใน สามส่วน คือ ความเข้าใจและการให้ความสำคัญ การปฏิบัติตนเป็นแบบอย่าง และการกำกับ⁠ดูแลเพื่อพัฒนาและรักษาวัฒนธรรมองค์⁠กรในเชิงบวก เพื่อให้การดำเนินธุรกิจขององค์⁠กรเติบโตอย่างยั่งยืน ซึ่งจะนำเสนอเป็น 2 ส่วน ได้แก่ 1. หลักการสำคัญ (Key Principles) และ 2. แนวปฏิบัติ (Guidelines)

หลักการสำคัญ (Key Principles) ของแนวปฏิบัติที่ดีฉบับนี้ ประกอบด้วย

1. คณะกรรมการควรให้ความสำคัญวัฒนธรรมองค์⁠กร (Organizational culture) ว่ามีส่วนสำคัญในการสร้างพฤติกรรมของพนักงานและสะท้อนออกมาเป็นภาพลักษณ์ขององค์⁠กร วัฒนธรรมองค์⁠กรพัฒนามาจากความเชื่อในคุณค่าที่พนักงานยึดถือและปฏิบัติมาอย่างยาวนาน จนเกิดเป็นธรรมเนียมปฏิบัติภายในองค์⁠กร

2. คณะกรรมการควรร่วมกับฝ่ายจัดการกำหนดค่านิยมองค์⁠กร (Organizational values) เพื่อเป็นทิศทางให้เกิดวัฒนธรรมองค์⁠กรตามที่คาดหวัง ซึ่งควรประกอบด้วยวัฒนธรรมทางด้านการดำเนินงานและวัฒนธรรมทางด้านจริยธรรม พร้อมกับสื่อสารให้ทราบโดยทั่วถึงกันทั้งภายในและภายนอกองค์⁠กร

3. คณะกรรมการควรสร้างวัฒนธรรมของคณะกรรมการ (Boardroom culture) เพื่อแสดงค่านิยมร่วมกันของกรรมการ ในด้านพฤติกรรม ทัศนคติ และวิธีการปฏิบัติหน้าที่ รวมถึงความสัมพันธ์ที่ดีกับฝ่ายจัดการ

4. คณะกรรมการควรสนับสนุนวัฒนธรรมองค์⁠กรโดยประพฤติตนเป็นแบบอย่างและกำกับ⁠ดูแลให้ฝ่ายจัดการมีกลไกในการพัฒนาและติดตามวัฒนธรรมองค์⁠กร

5. คณะกรรมการควรกำหนดให้มีการจัดทำนโย⁠บายและแนวปฏิบัติด้านจริยธรรมหรือจรรยาบรรณธุรกิจขององค์⁠กรเป็นลายลักษณ์อักษร และติดตามดูแลให้มั่นใจว่า องค์⁠กรมีกระบวนการในการดำเนินงานที่เป็นไปตามจริยธรรม จรรยาบรรณธุรกิจและไม่ยอมรับการทุจริตคอร์รัปชันทุกรูปแบบ

6. คณะกรรมการควรดูแลให้มั่นใจว่าระบบการบริหารทรัพยากรบุคคลสอดคล้องกับวัตถุประสงค์ กลยุทธ์ รูปแบบธุรกิจ และวัฒนธรรมองค์⁠กร และมีแรงจูงใจที่เหมาะสมทั้งในรูปแบบทางการเงินและไม่ใช่การเงิน

7. คณะกรรมการควรดูแลให้มีช่องทางในการเข้าถึงและตรวจสอบข้อมูลความคิดเห็นจากผู้มีส่วนได้เสียอย่างสม่ำเสมอเพื่อทราบประเด็นปัญหาซึ่งอาจมีผลกระทบต่อองค์⁠กร รวมทั้งกำกับ⁠ดูแลให้ฝ่ายจัดการแก้ไขหรือปรับปรุงอย่างทันท่วงที

8. คณะกรรมการควรดูแลให้องค์⁠กรมีตัวชี้วัดด้านวัฒนธรรมองค์⁠กรที่เหมาะสมกับธุรกิจและบริบทแวดล้อม เพื่อประเมินคุณภาพ ทิศทาง ความเสี่ยง และปัญหาอุปสรรคที่อาจเกิดขึ้นและผลกระทบต่อเป้าหมายขององค์⁠กร

9. คณะกรรมการควรดูแลให้มั่นใจว่า ตัวชี้วัดที่มีอยู่สามารถแสดงให้เห็นถึงสัญญาณบ่งชี้ปัญหาด้านวัฒนธรรมองค์⁠กรได้อย่างมีประสิทธิผล เพื่อนำมาบริหารจัดการอย่างเหมาะสม ซึ่งควรทบทวนและประเมินเป็นประจำ ตลอดจนสังเกตการเปลี่ยนแปลงของสถานการณ์แวดล้อม และติดตามแนวโน้มที่อาจเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง

ทั้งนี้ สาระสำคัญในส่วนของแนวปฏิบัติ (Guidelines) สามารถดาวน์โหลดได้ที่ลิงค์ด้านล่าง